SUROWCE ENERNETYCZNE: WĘGIEL KAMIENNY: mniej konkurencyjny od innych surowców, jego zastosowanie spada; era paleozoiczna. 1/3 produkcji Chiny, potem Indie, PRA, Australia, Rosja. Polska, Ukraina, Kazachstan, Niemcy. WĘGIEL BRUNATNY: powstaje w okresie III rzędu; metoda mało klasyczna, zawiera dużo wody, wykorzystany w elektrowniach: Niemcy, Rosja, USA, Polska, Czechy, Bługaria, Serbia, Chiny. ROPA NAFTOWA: najłatwiejsza w exploatacji, wydobywana poprzez odwierty, najtańszy sposób to szyby wiertnicze; 3- sprężony gaz. 1/3 ZATOKA PERSKA, USA, Meksyk, Wenezuela, Chiny, GAZ ZIEMNY: te same procesy co ropa naftowa, łatwy z eksploatacji. Rosja, USA, Kanada, Holandia, Norwegia, Algeria, WB, Chiny, Rumunia. Wyk do nawozów, tworzyw sztucznych, gospod domowego.
ROŚLINY WŁUKNODAJNE: BAWEŁNA: wysoka temp (30oC) dużo wody, naj klimat monsumowy, produkcja włókna i materiały opatrunkowe: Chiny, Indie, Uzbekistan, Brazylia, Argentyna, Egipt. LEN: dużo wilgoci, tylko ręczna siła (Batysy – najcieńsza tkanina) Chiny (80%swiata) Rosja, Białoruś, Estonia, Holandia, Francja. Olej ma zastosowanie przemysłowe, a nasiona są cenione w farmacji (należy go przetworzyć 1200razy) JUTA: duże wymagania, dużo wilgoci i ciepła, uprawa w Kalkucie, Bangladesz, Pakistan, produkcja worków, kabli swiatlowodnych. KONOPIE: ciepło, dobre gleby, wilgotność, producenci to kraje uprawiające bawełnę – Chiny, Indie, Uzbekistan, Pakistan, Japonia, Korea, Rosja, Brazylia. Materiał izolacyjny, do produkcji sznurków, lin, wykładzin sztucznych. AGAWA MEKSYKAŃSKA: KEMIA TANZANIA: włókno kapoku używa się do produkcji ratunkowych sprzętów. UŻYWKI: KAWA wymagająca, ciepło, wilgoć, brak wymagań glebowych, nie znosi nasłonecznienia pochodzi z Abizyni, współcześnie największa produkcja Ameryka Łacinska, naj prod Brazylia, kolumbia, Gwatemala, Meksyk, Kostaryka. KAKAO: ciepło, wilgoć, mało promieni słonecznych. Pochodzenie A. Łacińska. Naj producent: wybrzerze, kosci sloniowej, meksyk, Kostaryka, Columbia. HERBATA: ciepło i równomierne opady. Większy aromat gleba czerwonoziemna. 2 gatunki: zielona, czarna. 40% Chiny, PKA, Tajlandia, Kenia. IMPORT: Holandia, WB, Rosja, Ukraina, Polska. TYTOŃ: wszystkie warunki glebowe, klimatyczne do produkcji zwykłego tytoniu. Tytoń szlachetny musi mieć dobra glebę. 40% Chiny, Indie, Korea, Japonia, Turcja, USA, Meksyk. Kuba tytoń cygarowy.
ROŚLINY OLEISTE: występują we wszystkich strefach, uprawa w celu przemysłowym i konsumpcyjnym. STREFA UMIARKOWANA: Palma oleista- wybrzeże kości słoniowej. Kamerun, nigeria, Gwinea. Wysoka temp, duża wilgotność. PALMY KOKOSOWE: wysoka temp, wilgotność. Filipiny, Indie, Tajlandia. STREFA SUBTROPIKALNA: Orzeszki ziemne- słabsza gleba wyższa jakość orzeszka, olejek ma bardzo duży aromat. Chiny, Indie. Indie sa naj producentem oleju araidowego. Brazylia olej cytrynowy, sezam, drzewo tungowe. STREFA ŚRUDZIEMNOMORSKA: OLIWKA dużo ciepła, małe wymagania glebowe uprawia się tam gdzie nie są możliwe inne uprawy, owocują do 800 lat, jest najdelikatniejszym tłuszczem; 3 razy z ziarna można uzyskać tłuszcz. Turcja, Włochy, Hiszpania, Portugalia (ponad 80%na świecie), Tunezja, Maroko, Izrael, Kalifornia. SŁONECZNIK: oprócz ciepła wymaga dobrych gleb – Argentyna (70% światowej produkcji) Macedonia, Węgry, Rumunia, Bługaria, Francja. STREFA UMIARKOWANA: SOJA: wymagająca uprawy długi okres wegetacji – Argentyna, Brazylia, Chiny, Indie, Pakistan, Francja, Ukraina. NEPALI: dobre gleby, jedyna uprawa która znosi ujemne temperatury Chiny, Francja, Niemcy, Polska, Kanada.
RODZAJE ELEKTROWNI: ELEKTROWNIA CIEPLNA: dostarcza polowe na swiecie produkowanej energii wykorzystuje się do niej paliwa, węgiel brunatny. Chiny, Indie, w 100% te źródło energii. Polska 97% w tym 70% węgiel kamienny. ELEKTROWNIE WODNE: ponad ¼ energina swiecie kraje w 100% wykorzystujące tę energie to EGIPT, Norwegia! A także, Brazylia, Szwecja, Szwajcaria, W Polsce 2.5%. ELEKTROWNIE ATOMOWE: rozstrzepianie pierwiastków promieniotwórczych 13% energia na świecie dostarcza. Jest ich coraz mniej na świecie. Największy udział na Litwa (78%energi) oraz Francja (70%), Belgia, Hiszpania, Bułgaria, Japonia, Rosja, USA. Cechy: wydajność pierwiastków promiennych, bezpieczne dla ludzi środowiska, wysokie koszty budowy, problem przechowywania odpadów radioaktywnych, zużycie wody. ELEKTOROWNIE ALTERNATYWNE: coraz więcej na świecie, w Polsce 3% energii. Wyróżniamy: słoneczna 9% USA. wiatru USA, Dania. GERTERMALNA: (wyk ciepło ziemi) Islandia wykorzystuje gejzery 97% PŁYWÓW MORZA: Kanada, Francja, Rosja. BIOGAZÓW: Belgia, Holandia, Dania, Londyn energia z odpadów, bardzo bezpieczne dla środowiska.
Rośliny Bulwiaste
ROŚLINY BULWIASTE: ZIEMNIAKI: do europy z Hiszpani. Naj producent: Chiny, Polska, rosja, ukraina, slowacja, holandia, francja, USA. Uprawa do prod mąki ziemniaczanej, alkocholu. Roślina sezonowa nadaje się do transportu. BATATY: ziemniak tropikalny, lub słodki. Producent: Indie, Bangladesz, Indonezja, Wietnam, Korea, Chiny. Roślina paszowa, przemysłowa. MANIOK: wymaga ciepło ale odporny na susze, bulwa waży od 20 do 30 kg. Roślina może być przechowywana do 5 lat. Odporna na szarańcze, trujące olejki eteryczne posiada. Producent: kraje Afryki. AROIDY: „pnącza tropikalne”; MARADY: najbardziej cenione bulwy. ROŚLINY PRZEMYSŁOWE: TRZCINA CUKROWA: 70% produkowanego cukru, wymaga dobrej uprawy, temp, nie niższa niż 27oC. Wysoka ilość opadów, duże wymagania glebowe (silne nawożenie): 48 miechów wegetacji. Nie nadaje się do transportu i przechowywania. Miliard TON na świecie prod. Indie, Bangladesz, Indonezja, Tajlandia, Brazylia, Kolumbia, Jamajka, USA, Australia. Wyk do produkcji RUM oraz paliwa. BURAK CUKROWY: wymaga ciepła, wilgoci, dobrej gleby, nasłonecznienia. Francja, Holandia, Niemcy, Polska, Ukraina, Rosja, Włochy, Turcja, Chiny, USA.